Over de bannelingen van de Grote Oorlog : lezing-debat, 26/3/2015

26/3/2015, 18 u 30 : 14-18 Lezing - Debat
Militiezaal van het Stadhuis van Brussel, Grote Markt, Brussel

De kijk en het verhaal van drie mensen over de bannelingen van de Grote Oorlog worden met elkaar geconfronteerd.
Deze tragische en onwaarschijnlijke verhalen zijn een inspiratiebron voor het theatergezelschap MAPS dat met zijn stuk Exils 1914 de huidige immigratie met heel andere ogen bekijkt. Na de voorstelling volgt een debat onder leiding van Olivier Standaert, historicus en journalist bij La Libre Belgique (in het Frans). In het kader van de tentoonstelling 14-18 Brussel tikt Duits die plaatsvindt in het Museum van de Stad Brussel, tot 3 mei 2015.

Gas! 1915, de Tweede Slag bij Ieper ; Droomkastelen?

Op 22 april 1915 had voor het eerst in de geschiedenis een grote gasaanval plaats. Tussen Steenstraat en Langemark dreef chloorgas op de wind vanuit de Duitse lijn over Franse troepen die daartegen niet beschermd waren. Er vielen meer dan duizend doden en bijna brak de geallieerde frontboog bij Ieper. Het was de start van een maandlange bloedige strijd waarin nog vijf gasaanvallen plaatshadden en die het geallieerde front tot minder dan 4 km van het stadscentrum bracht. De burgerbevolking werd gedwongen de stad te verlaten. Later werd dit alles de Tweede Slag bij Ieper genoemd. In de daarop volgende 27 maanden bleef de 'kleine' Ieperboog een constante dreiging, en werd de stad zo goed als helemaal tot puin geschoten.
 
Vóór de oorlog was Ieper niet alleen als Middeleeuwse stad bekend. In de omgeving bevonden zich ook vele kastelen en landhuizen met uitgebreide domeinen. In het eerste oorlogsjaar werden vele ervan betrokken in het oorlogsgeweld. Ze werden vernield omdat het front dwars door het domein liep, of ze werden gebruikt als hoofdkwartier, als medische hulppost of als kampplaats. Voor de meeste van deze domeinen betekende de oorlog een einde aan een glorietijd. Een aantal werd hersteld, andere heropgebouwd, maar de meeste veranderden voorgoed van aanschijn of bestemming. Van sommige is vandaag niet meer dan een bos terug te vinden. Of alleen de naam van een oorlogsbegraafplaats herinnert aan hun luisterrijke bestaan.
 
De historische dubbeltentoonstelling 1915, de Tweede Slag bij Ieper en Droomkastelen? brengt deze tragische gebeurtenissen op unieke wijze in herinnering. Ongekend beeldmateriaal, verhelderende overzichten, iconische voorwerpen en documenten illustreren het tweede oorlogsjaar van de eeuwherdenking voor Ieper en de frontstreek. Tegelijk vormt het tweede deel van de tentoonstelling een inleiding op drie andere tentoonstellingen over kasteeldomeinen van de regio, in Heuvelland (Kemmel), Zonnebeke en Poperinge (De Lovie).
 

14-18.brussel.be: nieuwe historische inhoud

Naast de tentoonstelling 14-18 Brussel tikt Duits in het Museum van de Stad Brussel op de Grote Markt, die nog tot 3 mei 2015 bezocht kan worden, blijft de Stad Brussel de gebeurtenissen tijdens de Eerste Wereldoorlog herdenken door middel van een website: 14-18.brussel.be Deze website viert zijn eerste verjaardag met enkele nieuwigheden!

Op initiatief van Karine Lalieux, Schepen voor Cultuur doet de website die begin 2014 gelanceerd werd het relaas van het dagelijkse leven van de Brusselaars tijdens de Duitse bezetting tussen 1914 en 1918. Door zich te baseren op de opmerkelijke collecties van het Archief van de Stad Brussel rond de Eerste Wereldoorlog komen zowel oorlogsfeiten in België als uit de rest van de wereld aan het licht. De website is in 3 talen toegankelijk (Nederlands-Frans-Engels) en wordt zowel in België als in het buitenland ten zeerste gewaardeerd om zijn pedagogische rol, in het bijzonder door de Angelsaksische en toen geallieerde landen (m.n. Frankrijk, de Verenigde Staten van Amerika en het Verenigde Koninkrijk op kop). 14-18.brussel.be krijgt in België en in het buitenland veel waardering, onder meer wegens zijn pedagogische rol bij de jonge generaties. In één jaar werd de website 23.000 keer bezocht, met 87.000 gelezen pagina's. De website heeft elke dag meer dan duizend « volgers » via de sociale netwerken (facebook en twitter).

Sinds zijn inwerkingtreding verschijnen op de website dagelijks nieuwe artikels, rijkelijk geïllustreerd met foto's, briefkaarten, karikaturen, drukwerk en kleine vaderlandslievende voorwerpen. Nieuwe rubrieken werden toegevoegd (krijgsverrichtingen op het Oostefront, dat van het Westen en het Midden-Oosten; religieuze praktijken van burgers en militairen; enz.), persartikels uit die tijd worden overgeschreven om een beter beeld te krijgen van de houding en de mentaliteit van de Brusselaars tijdens de bezetting; ook podcasts met bvb. Brusselse liedjes uit 14-18 en de recente lezing van historica Sophie de Schaepdrijver over verzetsstrijdster Gabrielle Petit zijn nu te beluisteren.

In 2015 zal de website onder meer aandacht besteden aan nieuwe wapens (gas, vlammenwerper), rampen zoals het vergaan van de RMS Lusitania, de Armeense genocide, de heldhaftigheid en het verzet van Edith Cavell of Philippe Baucq, militaire acties zoals de landing van de geallieerden op Gallipoli, de bloedige slag om Les Eparges, het offensief in de Artois, de strategische bombardementen op Londen, de zeeslag bij de Doggersbank, de intrede van Bulgarije in de oorlog aan de zijde van de centrale mogendheden, en van Italië aan de zijde van de Entente. Dit alles speelde zich tijdens de oorlog af tegen de achtergrond van het dagelijkse leven van de Brusselse burgerbevolking die, ontredderd door de eindeloze bezetting, alsmaar grotere vernederingen moest ondergaan en angsten uitstaan: vrijheidsberoving, voedseltekorten, vorderingen van alle verbruiksgoederen en de meedogenloze onderdrukking van elke vorm van verzet.

Colloquium The Great War from below

The Great War from below: van individuele trajecten naar collectieve ervaringen. Nieuwe bronnen, nieuwe persectieven.
 
 Colloquium The Great War from below
 
In het kader van het onderzoeksproject The Great War from Below organiseert het Algemeen Rijksarchief op 3 maart 2015 het internationale colloquium The Great War from Below: van individuele trajecten naar collectieve ervaringen. Nieuwe bronnen, nieuwe perspectieven.

De doelstelling van de studiedag is vierledig:

  1. Nieuwe onderzoeksinstrumenten verkennen.
  2. Initiatieven analyseren die verschillende actoren reeds ondernomen hebben op het terrein van de sociale geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog.
  3. Aandacht vestigen op bronnen die tot dusver weinig gebruikt werden.
  4. Lopend onderzoek (methoden - doelstellingen) voorstellen.
     

Inschrijven kan tot 25 februari 2015 via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Datum: 03 maart 2015

Plaats: Algemeen Rijksarchief (Ruisbroekstraat 8-10 te 1000 Brussel)

Tarieven: Gratis toegang

Contact: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en 02.513.76.80

 

14-18. Oorlog in beeld. Brugge in oorlog

web brugge1418 erf101025 201 zwTentoonstelling "Oorlog in Beeld. Brugge in Oorlog", Stadshallen Brugge, open tot 22 februari 2015.

Honderd jaar na de Duitse inval in Brugge herdenkt de stad de Groote Oorlog met drie tentoonstellingen. Vanuit een historische en artistieke invalshoek wordt dit wereldconflict niet enkel in zijn Brugse context getoond maar ook in zijn internationale kader geduid.

Op het gelijkvloers van de hallen brengt Sophie De Schaepdrijver in een historische tentoonstelling het weinig bekende verhaal van een bezette stad die tegelijkertijd uitvalsbasis was voor de oorlog op zee. Ze zoomt in op het dagelijkse leven in Brugge in oorlogstijd en verruimt de blik naar de globale dimensie van de oorlog.

Op de eerste verdieping vinden twee fotografietentoonstellingen plaats: MAGNUMfotograaf Carl De Keyzer biedt een hedendaagse blik op historische foto's over de Eerste Wereldoorlog. Hij selecteerde historisch fotomateriaal uit internationale verzamelingen en maakte er grote, indrukwekkende afdrukken van.

Carl De Keyzer bracht in een tweede expo ook eigen werk samen met dat van negen collega's van het agentschap MAGNUM. Alle tien wonen ze in een land waarin WOI een grote rol speelde. Elk brengt op zijn eigen manier en vanuit zijn specifieke achtergrond het thema in beeld.
Schrijver David Van Reybrouck staat stil bij de jonge doden van toen en nu. Na vijf maanden veldwerk in de Westhoek werkte hij 'Lamento' uit, een tekstmontage over zelfdoding bij jongeren inWest-Vlaanderen vandaag. Dit vormt een aangrijpende partituur bij de oorlogsfotos van de bovenverdieping.

Meer informatie: persdossier (pdf).

 

Gabrielle Petit: conferentie van Sophie de Schaepdrijver

schaepdrijver-okDinsdag 16 december 2014, 18 u 30, Gothische Zaal, Stadhuis Brussel

Gabrielle Petit, Brusselse verzetsstrijdster, gefusilleerd in 1916 (FR en NL)

Door Sophie de Schaepdrijver (Pennsylvania University). 

Gabrielle Petit werd in 1916 door de Duitsers verraden, gearresteerd en ter dood veroordeeld.

Sophie de Schaepdrijver is wereldwijd beroemd voor haar studies over de Eerste Wereldoorlog en heeft recent geleden het volgende boek gepubliceerd: Gabrielle Petit. The Death and Life of a Female Spy in the First World War.