Vredesprogramma van de Amerikaanse president Wilson 8 januari 1918

Tijdens zijn redevoering voor het Amerikaans Congres op 8 januari 1918, heeft de president van de Verenigde Staten, W. Wilson, zijn programma om een einde te maken aan de Eerste Wereldoorlog en om een langdurige en billijke vrede te bekomen in Europa en in de Wereld uit een gezet. Deze programma kan in 14 punten samengevat worden, waarvan de belangrijkste de volgende zijn : vrijheid van scheepvaart op alle zeëen; afschaffing van alle economische barrières; ontwapening; ontruiming van alle gebieden door de Duitsers ingenomen, zoals België en Elzas-Lotharingen; zelfbeschikkingsrecht voor alle volkeren (zelfs voor de Duitsers) en de oprichting van een Volkerenbond om aan grote en kleine staten wederzijdse waarborgen te verstrekken van hun politieke onafhankelijkheid en territoriale onschendbaarheid.

De Amerikaanse president was door en door vredelievend en idealist. Hij geloofde echt dat alle vrije volkeren in vrede en in goede verstandhouding konden leven.

Spijtig genoeg heeft hij zijn vredesprogramma zonder medeweten van zijn Westerse bondgenoten uitgedokterd. De meesten van hen waren nog koloniale grootmachten die het zelfbeschikkingsrecht voor de kolonies niet aanvaardden.

Sommige van zijn aangehaalde punten werden in het Vredesverdrag van Versailles opgenomen en liggen aan de basis van de oprichting van de Volkerenbond.

Uiteindelijk heeft de Amerikaanse Senaat het Verdrag van Versailles nooit ondertekend en zijn de Verenigde Staten nooit lid geweest van de Volkerenbond. Het zelfbeschikkingsrecht werd aan de verslagen landen en aan de gekoloniseerde volkeren ontzegd, die heel veel gehoopt hadden van een soort zelfbestuur of zelfs onafhankelijkheid. Deze ongelijkheden tussen de volkeren gaan leiden tot een tweede grote slachtpartij twintig jaar later.