De Garde-Robe van Manneken-Pis : Oorlog(en) en vrede

Een speciale vitrine wordt gewijd aan de herdenkingen van honderd jaar Wapenstilstand – november-december 2018

1914-1918, 1940-1944 : tot tweemaal toe werd België door de Duitsers bezet. Toen werd de aankleding van Manneken-Pis, een eeuwen oude traditie, onderbroken. Zij wordt hernomen na de bevrijding van Brussel en wordt opgenomen in de noodzakelijke herdenkingspraktijken voor het rouwproces en om een zin te geven aan de pijn die men tijdens de oorlog geleden heeft. Tijdens het Inter-bellum werden zes uniformen geschonken : een Frans en vijf Belgische. 21 na 1945; Belmgische, Amerikaanse, Britse en Franse. Het laatste werd in 1998 geschonken. Zo houden de Oudstrijdersbonden de cultus van de gesneuvelden in eer, de herdenking aan de vermisten en brengen een hulde aan degenen die teruggekeerd zijn en die eveneens de mening delen dat zij een buitengewone ervaring hebben meegemaakt, wat hen uniek maakt. Tot in het begin van de jaren 2000, werden elk jaar twaalf van de 27 kostuums door het fonteintje gedragen.

GardeRobe MannekenPis

Eikstraat 19

1000 Brussel

 

Openingsuren :

Van dinsdag tot zondag tussen 10u en 17u

Op maandag gesloten en op 1/1, 1/5, 1/11, 11/11, 25/12


'Oorlogshonger in Elsene': het lokaal hulp- en voedingscomité en haar acties tijdens de Eerste Wereldoorlog

De gemeente Elsene organiseert een interessante tentoonstelling (van 17 t.e.m. 28 september 2018) over de acties van het lokaal hulp- en voedingscomité tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Het Nationaal Comité had tot doel voedsel in te zamelen en te verdelen onder de Belgische bevolking in bezet België. Door de krijgsverrichtingen was het voor België onmogelijk geworden om nog voedsel, drank, kleren e.d.m. in te voeren. De voedselvoorraden geraakten ook snel uitgeput in het begin van de herfst 1914. Dank zij de hulp van neutrale landen, zoals de Verenigde Staten, Brazilië en Spanje, kon de Belgische bevolking overleven. Voor praktische inlichtingen verwijzen wij naar http://www.elsene.be/site/agenda.php?evenId=17091

Adres : Maison de Quartier Malibran
           Damstraat 10

Tentoonstelling Brussel November 1918 Van Oorlog naar Vrede?

BRUSSEL NOVEMBER 1918 VAN OORLOG NAAR VREDE?

Op 11 november 1918 komt een einde aan de Grote Oorlog. Dit betekent voor Brussel het einde van een bezetting die bijna 50 maanden geduurd heeft. Hoe beleven de Brusselaars het einde van de oorlog en aan welke grote uitdagingen moet Brussel in deze periode het hoofd bieden?
Enerzijds wordt de net bevrijde stad geconfronteerd met de opvang van vluchtelingen en terugkeer van strijders en bannelingen terwijl het tegelijk de sanitaire problemen moet aanpakken terwijl de stad ander-zijds ook alles in het werk moet stellen om de sociale vrede na te streven en een nieuwe democratie te organiseren. Aan de hand van historische foto’s, ar-chieffilms en voorwerpen uit die tijd dompelt deze tentoonstelling – in drie talen – ons onder in het roerige Brussel van 1918.

Een tentoonstelling van CegeSoma/Rijksarchief in het kader van de herdenking van 100 jaar Grote Oorlog.

Bezoeksmogelijkheden:

Gratis toegang

Tijdelijke tentoonstelling in het BelVue Museum van 26 september 2018 t.e.m. 6 januari 2019

Van den Grooten Oorlog. Mannen en vrouwen, Beklgen, Fransen, Britten en Duitsers vertellen over de Eerste Wereldoorlog

Van den Grooten Oorlog : mannen en vrouwen, Belgen, Fransen, Britten en Duitsers vertellen over de Eerste Wereldoorlog/ Elfnovembergroep en Marieke Demeester

De Elfnovembergroep werd opgericht op 11 november 1977 vanuit Opbouwwerk Heuvelland 60 jaar Wapenstilstand te herdenken. Een aantal jongeren uit Kemmel kwamen samen en noemden zich de Elfnovembergroep. De groep is verantwoordelijk voor het boek ‘Van den Grooten Oorlog’ en het toneel ‘Nooit brengt een oorlog vrede’. Op dit ogenblik werkt de groep aan een gedachtenistuin in Westouter.

Missie

De Elfnovembergroep herdenkt de Eerste Wereldoorlog vanuit het standpunt van de gewone mensen: mannen, vrouwen, kinderen en vluchtelingen. De officiële herdenkingen zijn vaak in naam van de militairen en niet in naam van het ‘gewone volk’. De Elfnovembergroep verzet zich niet tegen officiële herdenkingen maar voegt er een ander standpunt aan toe. In plaats van enkel te kijken naar de geschiedenis en de wetenschappelijke benadering, plaatsen ze de ‘gewone burgers’ in de kijker.

Realisaties

Volksboek: 'Van den Grooten Oorlog'

Het boek ‘Van den Grooten Oorlog’ werd uitgegeven op 11 november 1978. Op dat ogenblik telt de Elfnovembergroep ongeveer een honderdtal leden.

Het boek is een schat aan lokale geschiedenis uit de Ieperboog en vertelt de verhalen van 54 mensen die leefden aan de frontstreek. De verhalen gaan over hun standpunt in de oorlog, het leven als vluchteling, het geweld van de oorlog en het dagelijkse leven aan het front. Om het boek te schrijven, gingen jongeren van de Elfnovembergroep praten met de ‘oudere generatie’. De jongeren kregen plots een ander beeld van de oorlog en hoorden verhalen van mensen die de oorlog meemaakten. De verhalen geven hen nieuwe informatie die niet in de geschiedenisboeken staat. Alle verhalen werden vastgelegd op recorder.

Volksspel: 'Nooit brengt een oorlog vrede'

Het toneel ‘Nooit brengt een oorlog vrede’ werd geschreven door Marieke Demeester, Jan Hardeman en Stef Dehollander. Het idee om een toneelstuk te schrijven is ontstaan toen de jongeren bezig waren met het interviewen van ‘de oudere generatie’. Vele van de ouderen vertelden…

De oorspronkelijke opnamen (getuigenissen van vluchten) werd beluisterd en zo dicht mogelijk bij de gesproken taal uitgeschreven door Marieke Demeester

ELFNOVEMBERGROEP en DEMEESTER, MARIEKE, Van den Grooten Oorlog : mannen en vrouwen, Belgen, Fransen, Britten en Duitsers vertellen over de Eerste Wereldoorlog, Kemmel, Malegijs, 2016, 360 blzen

Tentoonstelling Alfred Bastien

Alfred Bastien (Elsene, 1873 - Ukkel, 1955) Kroniekschrijver van de oorlog

Schilder, aquarellist en portretschilder Alfred Bastien heeft zijn academische opleiding grotendeels te danken aan Jean Delvin en Jean-François Portaels. Op twintigjarige leeftijd richt hij de kunstenaarskring Le Sillon op samen met een aantal bevriende kunstenaars zoals Jef Lambeaux, Frans Smeers en Maurice Wagemans.

Vanaf 1903 verlaat Bastien België voor een reis rond de wereld. Hij zwerft door Frankrijk, Spanje, Engeland, reist af naar Algerije, Marokko en Egypte, maar ook Congo, India, China en Japan.

In 1911 krijgt hij van Koning Albert I de opdracht om zijn eerste panorama van het Belgische koloniale rijk te schilderen. Begin 1914 zet Alfred Bastien een punt achter zijn buitengewone reis rond de wereld en keert hij terug naar België, waar hij zijn intrek neemt op de site van het Rood Klooster in Oudergem.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog gaf hij blijk van zijn uitzonderlijke vaderlandsliefde en zijn wil om de herinnering levend te houden. Hij was één van de stichtende leden van de ‘Section Artistique’, de frontschilders van het Belgische leger, en schilderde er het enorme IJzerpanorama van 115 meter breed en 14 meter hoog, en later, rond 1936, het Diorama van de veldslagen op de Maas.

In de periode van 1927 tot 1945 was Bastien eerst hoogleraar en daarna tijdelijk directeur van de Academie van Brussel. Bastien was een fervent  voorvechter van het realisme  in de kunst. Hoewel zijn werk een brede waaier van onderwerpen beslaat, waren het Zoniënwoud, en de omgeving van Rood Klooster zijn hele leven lang zijn favoriete thema’s.

De tentoonstelling bestaat voornamelijk uit didactische panelen, reproducties van kunstwerken en van onuitgegeven foto’s. Ze legt de nadruk op de rol van de schilder als kroniekschrijver van de oorlog, zonder daarbij de andere aspecten van zijn artiestenleven uit het oog te verliezen.

De brochure van de tentoonstelling werd geschreven door Chloé Pirson, Doctor in de Letteren en Wijsbegeerte, en wordt gratis aan elke bezoeker van de tentoonstelling  Alfred Bastien, kroniekschrijver van de oorlog verstrekt.

Adres : Kunstcentrum van het Rood Klooster, Rood Kloosterstraat, 4 te 1160 Oudergem. 

Tentoonstelling te bezichtigen van 18 november 2016 tot 16 juli 2017.

Brood willen wij hebben!

1277490485Op 4 juni 2015 werd wetenschappelijk onderzoekster Giselle Nath (UGent) onderscheiden met de Oost-Vlaamse Cultuurprijs voor Geschiedenis. Giselle Nath ontving de onderscheiding voor haar boek dat in 2013 bij Manteau gepubliceerd werd: 'Brood willen we hebben! Honger, sociale politiek en protest tijdens de Eerste Wereldoorlog in België'.

De eerste wereldoorlog bracht massale verarming en chronische hongersnood. Maar wat betekende dit voor de sociale politiek en de interne Belgische machtsverhoudingen? Dit boek focust op de internationale reddingsactie die het bezette land van rantsoenen en uitkeringen voorzag. Het schetst de betrokkenheid van Belgiës grootste zakenbank bij de operatie, volgt politici tijdens hun clandestiene onderhandelingstochten en ontrafelt de talrijke ruzies tussen diplomaten, industriëlen en Amerikaanse filantropen. Hoe slaagden zij erin jarenlang voedsel te verschepen naar België en tot in de kleinste dorpen te verdelen? Sloopte de eerste grootscheepse humanitaire actie ooit de muren tussen het publieke en het private, tussen mannen en vrouwen? Of versterkte de liefdadigheidspolitiek de bestaande ongelijkheid? Historica Giselle Nath maakt een kritische analyse van het Nationaal Comité voor Hulp en Voeding en de Commission for Relief in Belgium. Ze beschrijft de invloed van de nationale politiek op het dagelijks leven in een klein dorp (Aartrijke) en een industriële grootstad (Gent) in het bezette land. De auteur vervlecht de levens van ondernemers, arbeidskinderen en socialistische huisvrouwen, en zoekt datgene wat dagboekschrijvers niet (wilden) vermelden.