Opening van de von Bissing universiteit 24 oktober 1916

Voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in Augustus 1914, had het Belgisch Parlement bijna het wetsvoorstel Franck-Van Cauwelaert-Anseele met betrekking tot de vernederlandsing van de Gentse Hogeschool goedgekeurd. Was er geen oorlog geweest, dan zou er een Vlaamse universiteit het daglicht gezien hebben te Gent in Januari 1915.

Tijdens de oorlog waren de Flaminganten verdeeld over het te volgen beleid. Moesten de eisen van de Vlaamse Beweging in de koelkast gestopt worden tot de komst van betere tijden (Passivisten) of moest men de hulp van de Duitse bezetter inroepen om de vernederlandsing van de Gentse Universiteit te bekomen (Activisten)? Reeds in Januari 1915, hadden de Activisten bij de Duitse regering in Berlijn aangedrongen om de vervlaamsing van de Gentse Hogeschool waar te maken. De Passivisten, daarentegen, deden beroep op de vaderlandsliefde van de Vlamingen om de Vlaamse politiek van de Duitsers (Flamenpolitik) niet te ondersteunen. Op 30 december 1915, kondigde Gouverneur - generaal von Bissing aan dat de Universiteit van Gent zou vervlaamsd worden.

In Januari 1916, ondertekenen 38 gezaghebbende Flaminganten (waaronder L. Franck, Ed. Anseele, Paul Fredericq en August Vermeylen) het zogenaamde "Auto-Rekwest"  waarin zij de inmenging van de Duitse overheid in een binnenlands vraagstuk veroordeelden. De Gouverneur - generaal antwoordde hen met bedreigingen in het geval zij de kwestie van de vernederlandsing van de Gentse Universiteit als anti-duits propagandamiddel zouden gebruiken. De meerderheid van het professorenkorps weigerde les te geven aan de nieuwe universiteit. Paul Fredericq en Henri Pirenne werden gearresteerd en naar Duitsland gedeporteerd. Het verzet van de hoogleraren werd hierdoor niet teneergeslagen.

Ondanks de felle tegenkantingen van het professorenkorps, van de Belgische Kerk en van de Gentse bevolking, droeg op 21 oktober 1916, de Gouverneur - generaal de leiding van de opnieuw geopende Universiteit over aan rector Peter Hoffmann. Op 24 oktober 1916 werd het nieuwe academiejaar plechtig geopend door een redevoering van rector P. Hoffmann.

Tot het einde van de oorlog waren de Passivisten fel gekant tegen de "Duitse" Universiteit van Gent. Op het einde van de oorlog vluchtten enkele professoren en studenten naar Duitsland waar zij hoopten hun cursus of hun studies verder te zetten.

Na de Wapenstilstand, werd de Vlaamse Universiteit van Gent opgedoekt en de Franstalige UG opnieuw in het leven geroepen. De Universiteit van Gent werd pas echt Vlaams na de stemming van de wet op 2 april 1930.

 

Les Passivistes protesteront continuellement jusqu'à la fin de la guerre contre l'Université von Bissing. Immédiatement après l'Armistice, l'Université flamande de Gand a été supprimée et remplacée par l'ancienne Université francophone. L'Université de Gand ne deviendra flamande qu'après le 2 avril 1930, jour où la loi a été votée au Parlement.