Na oorlogse periode

Bevrijding en revolutie

14-18 5.01Brussel wordt bevrijd in november 1918, maar vanaf half oktober is het vertrek van de bezetter al te merken.

Tegen deze achtergrond van militaire ontreddering breekt in Duitsland de revolutie uit: op 9 november wordt het keizerlijke regime afgeschaft en wordt de republiek uitgeroepen. In Brussel wordt een revolutionaire raad van Duitse soldaten opgericht die een einde maakt aan het bezettingsbewind. Er heerst extreme opwinding in de straten: Brusselaars verbroederen met de revolutionairen en er breken schietpartijen uit tussen officieren die trouw blijven aan de keizer en muitende soldaten.

Het chaotische klimaat houdt aan tot 17 november, de dag waarop de laatste bezetters vertrekken en de stad officieel wordt bevrijd. In Duitsland is de wapenstilstand een bittere pil voor het volk.

 

Om nooit te vergetenkeym009-57

In België gaan de herinneringen aan de oorlog in de jaren nadien gepaard met een grote vaderlandsliefde en een mix van haat tegenover de ‘moffen’ en erkentelijkheid tegenover de soldaten en burgers die gestorven zijn voor het vaderland.

In Duitsland speelt Hitler in op die traumatische oorlogsherinneringen en voert vanaf 1933 een dodencultus in voor de gesneuvelden van het vaderland, die versmelt met een dodencultus voor de nazibeweging.

Het begin van de 20ste eeuw

In de jaren 1914-1918 ontstaat er een belangrijke breuk in de sociale, politieke, economische, culturele en intellectuele ontwikkeling van de Europese samenlevingen.

In België is de invoering van het enkelvoudig algemeen stemrecht onvermijdelijk geworden, maar dan alleen voor mannen. De Vlaamse beweging komt verzwakt en verdeeld uit de bezettingsjaren, maar de Vlaamse kwestie boekt toch ook vooruitgang.

In Duitsland wordt de parlementaire democratie geïnstalleerd op de ruïnes van het keizerrijk. De vrouwen krijgen stemrecht, en wanneer grote lagen van de bevolking verzwakt geraken door de hoge inflatie, worden er belangrijke sociale hervormingen ingevoerd. De Weimarrepubliek moet als kind van de oorlog de nederlaag verwerken. De door de winnaars opgelegde vredesvoorwaarden wakkeren wrok aan en de leiders die de verdragen ondertekend hebben, moeten het ontgelden.

De nazipropaganda speelt daar handig op in met de belofte de ‘vredesschande’ uit te wissen.

 

Expo